Έφτασε εκείνη η στιγμή κάθε φθινοπώρου που ανακοινώνεται το πρόγραμμα του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και ετοιμαζόμαστε για έντεκα ημέρες κινηματογραφικού μαραθωνίου.
Το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης επιστρέφει με 258 ταινίες από τις 5 έως τις 15 Νοεμβρίου, με προβολές στο Ολύμπιον, στον Παύλο Ζάννα, στις αίθουσες του Λιμανιού και στο Μακεδονικόν, ενώ 58 ταινίες θα είναι διαθέσιμες και διαδικτυακά. Από πολυαναμενόμενες πρεμιέρες και βαλκανικούς εφιάλτες μέχρι σημαντικούς καλεσμένους και ελληνικές κινηματογραφικές ανακαλύψεις, αυτά είναι τα 7+1 πράγματα που βάζουμε πρώτα στη λίστα μας.
1. Δύο βραβευμένες ταινίες για την αρχή και το τέλος
Η έναρξη και η λήξη δίνουν από μόνες τους δύο καλούς λόγους να κυκλώσουμε ημερομηνίες. Την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, το Φεστιβάλ ανοίγει με τον «Μινώταυρο» του Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ, που απέσπασε το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στις Κάννες. Η επιστροφή του σκηνοθέτη αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ραντεβού της διοργάνωσης.
Στην άλλη άκρη του ενδεκαημέρου, η «Άγνωστη γυναίκα» της Μάι ελ-Τούκι, βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στη Βενετία, θα ρίξει την αυλαία στις 15 Νοεμβρίου. Στη Θεσσαλονίκη θα βρίσκεται και η πρωταγωνίστριά της, Ματίλντε Αρσέλ, η οποία τιμήθηκε με το Κόπα Βόλπι Καλύτερης Ηθοποιού. Δύο προβολές που μάλλον θα μπουν στο πρόγραμμα προτού καν ξεκινήσει η δύσκολη διαδικασία των υπόλοιπων επιλογών.
2. Μια κινηματογραφική έρημο με οδηγό τον Όλιβερ Λάσε
Το μεγάλο αφιέρωμα «Καλώς ήρθατε στην έρημο» έχει έναν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα οικοδεσπότη: τον Όλιβερ Λάσε, δημιουργό του «Sirãt». Ως guest curator, ο σκηνοθέτης επιλέγει 17 ταινίες και έρχεται στη Θεσσαλονίκη για ένα open talk, προσφέροντας την ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα τις κινηματογραφικές του αναφορές.
Το αφιέρωμα απλώνεται και έξω από τις αίθουσες. Στο MOMus–Πειραματικό Κέντρο Τεχνών θα παρουσιαστεί οπτικοακουστική εγκατάστασή του, σε παραγωγή του Μουσείου Reina Sofía της Μαδρίτης, ενώ το Δυτικό Φυλάκιο στο Λιμάνι θα μεταμορφωθεί σε σκηνικό ερήμου, με την επιμέλεια του Ορέστη Ανδρεαδάκη, φιλοξενώντας και VR δημιουργίες. Από τις περιπτώσεις που αξίζει να αφήσουμε λίγο χρόνο ανάμεσα στις προβολές για να εξερευνήσουμε και το υπόλοιπο Φεστιβάλ.
3. Βαλκανικό τρόμο, οικογενειακά μυστικά και μεταμεσονύκτια ραντεβού
Το Balkan Horror διεκδικεί από τώρα μια θέση ανάμεσα στα πιο δελεαστικά αφιερώματα της χρονιάς. Μύθοι, δοξασίες, οικογενειακά μυστικά και φαντάσματα της Ιστορίας συναντιούνται σε ένα πρόγραμμα με καλτ ταινίες, B-movies και παράξενα υβρίδια κινηματογραφικών ειδών.
Η ιδέα να εξερευνήσουμε πώς οι κοινωνίες της περιοχής μετατρέπουν τους φόβους και τα τραύματά τους σε σινεμά τρόμου έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Και επειδή η φεστιβαλική μέρα σπάνια τελειώνει σε λογική ώρα, το ’Round Midnight επιστρέφει για τα καθιερωμένα μεταμεσονύκτια ραντεβού του. Ο συνδυασμός μοιάζει ιδανικός για όσους προτιμούν η τελευταία προβολή της ημέρας να τους ακολουθεί μέχρι το σπίτι.
4. Τον Νίκο Γραμματικό ξανά στη μεγάλη οθόνη
Το Φεστιβάλ τιμά τον Νίκο Γραμματικό με Χρυσό Αλέξανδρο και ένα πλήρες αφιέρωμα στις μικρού και μεγάλου μήκους ταινίες του. Μια ευκαιρία να επιστρέψουμε στο έργο του συγκεντρωμένα, να ξαναδούμε αγαπημένες ταινίες και να καλύψουμε όσα μας έχουν ξεφύγει.
Ανάμεσα στις προβολές ξεχωρίζει η «Έξοδος» του 1995, που θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά στη μεγάλη οθόνη, χάρη στην παραχώρηση του Αρχείου της ΕΡΤ. Παράλληλα, προγραμματίζεται ανοιχτή συζήτηση με τον σκηνοθέτη και συνεργάτες του, αλλά και η πρώτη παρουσίαση του βιβλίου του Θεοδόση Μίχου «Απόντες, μια προφορική ιστορία». Για όσους αγαπούν τους «Απόντες», οι μαρτυρίες των ανθρώπων που συμμετείχαν στην ταινία προσθέτουν έναν ακόμη λόγο παρουσίας.
5. Συναντήσεις που συνεχίζουν τη συζήτηση μετά τους τίτλους τέλους
Η Λόρα Μάλβεϊ είναι από τις παρουσίες που ξεχωρίζουν στο φετινό πρόγραμμα. Η θεωρητικός, συγγραφέας και σκηνοθέτιδα θα μιλήσει για την οπτική απόλαυση, την επιθυμία και τη θέαση: ζητήματα που επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε και συζητάμε τις ταινίες.
Στη Θεσσαλονίκη θα βρεθούν επίσης ο Φατίχ Ακίν, για να παρουσιάσει τη νέα του ταινία, και ο Κλες Μπανγκ. Ξεχωριστό ενδιαφέρον έχει και το talk με τη Σάρα Ντράιβερ, την Τρίνε Ντίρχολμ και τον Γιώργο Μαυροψαρίδη, μαζί με τους παραγωγούς Κωνσταντίνο Κοντοβράκη και Ροντρίγκου Αρέιας. Αυτές οι συναντήσεις είναι συχνά που αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο θυμόμαστε μια προβολή — ή μας στέλνουν να αναζητήσουμε την επόμενη.
6. Το πολιτικό σινεμά του Εμίν Αλπέρ
Ο Εμίν Αλπέρ θα βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη για το αφιέρωμα στο έργο του, δίνοντας στο κοινό την ευκαιρία να παρακολουθήσει τη διαδρομή του από το ντεμπούτο «Πέρα απ’ τον λόφο» μέχρι τη νέα του ταινία, «Λύτρωση», η οποία απέσπασε την Αργυρή Άρκτο – Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής στο Βερολίνο.
Οι κοινωνικές αντιθέσεις, οι μηχανισμοί αποκλεισμού και η πολιτική βία βρίσκονται στον πυρήνα του κινηματογράφου του. Ένα συγκεντρωτικό αφιέρωμα, μάλιστα παρουσία του δημιουργού, επιτρέπει να παρακολουθήσουμε πώς επανέρχονται και μετασχηματίζονται αυτά τα ζητήματα από ταινία σε ταινία. Από τις επιλογές που αξίζουν περισσότερο χώρο στο πρόγραμμα από μία μεμονωμένη προβολή.
7. Το ελληνικό σινεμά ανάμεσα στις πρεμιέρες και τις ανακαλύψεις
Με 26 μεγάλου και 28 μικρού μήκους ελληνικές ταινίες, η εγχώρια παραγωγή έχει και φέτος ισχυρή παρουσία. Περιμένουμε την avant-première της «Θάλασσας από γυαλί» του Αλέξη Αλεξίου, αλλά και την παρουσίαση του «Κλασικού αριστουργήματος» του Ρένου Χαραλαμπίδη στον κινηματογράφο Απόλλων.
Εξίσου ελκυστικές είναι οι επιστροφές στο παρελθόν: η αποκατεστημένη «Εύα» της Μαρίας Πλυτά, το «Χαρούμενο ξεκίνημα» του Ντίνου Δημόπουλου και, κυρίως, το πρόσφατα εντοπισμένο υλικό γυρισμάτων σε Super 8 από την «Όπερα» του Ανδρέα Βελισσαρόπουλου. Η προβολή αυτού του υλικού, που συνδέεται με μια χαμένη ταινία του ελληνικού queer σινεμά, και η συζήτηση που θα ακολουθήσει υπόσχονται μία από τις πιο ιδιαίτερες στιγμές της διοργάνωσης.
+1. Το «Ρεμπέτικο», τον Σταύρο Ξαρχάκο και μια συναυλία για ξεκίνημα
Ο Σταύρος Ξαρχάκος θα τιμηθεί με Χρυσό Αλέξανδρο για τη συνολική προσφορά του στον πολιτισμό και η βράβευση θα συνοδευτεί από προβολή του «Ρεμπέτικου» του Κώστα Φέρρη. Η ευκαιρία να ακούσουμε ξανά αυτή τη μουσική μέσα σε κινηματογραφική αίθουσα αρκεί για να προσθέσουμε ακόμη μία προβολή στη λίστα.
Η μουσική θα έχει θέση και στην πρώτη βραδιά: μετά την ταινία έναρξης, ο Παύλος Παυλίδης θα δώσει συναυλία στην Αποθήκη Γ, με ελεύθερη είσοδο και έκδοση μηδενικού εισιτηρίου. Ένας πολύ καλός τρόπος να ξεκινήσει το ενδεκαήμερο, προτού χαθούμε οριστικά ανάμεσα σε προβολές, συζητήσεις και τις αναπόφευκτες αλλαγές του προγράμματός μας.
Το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης πραγματοποιείται από τις 5 έως τις 15 Νοεμβρίου 2026. Η προπώληση των εισιτηρίων ξεκινά την Τρίτη 3 Νοεμβρίου. Το αναλυτικό πρόγραμμα είναι διαθέσιμο στο filmfestival.gr.
